“Jean-Marie Dedecker wil de linkse machine verslaan”

 Dewinter en Dedecker: bondgenoten en concurrenten

Tijdens een lunchcauserie overlopen Jean-Marie Dedecker en Filip Dewinter wat hun bindt en scheidt. Dedecker wil 'de linkse machine verslaan'. Dewinter droomt van een revolutie op z'n Iers.

Filip Dewinter: 'Ik droom van een figuur als Kris Peeters als de Vlaamse Éamon de Valera, de eerste president van de Ierse republiek'

'We moeten opletten dat we niet de Statler en Waldorf van de rechterzijde worden, die in de loge commentaar geven op alles en iedereen', waarschuwt Filip Dewinter (Vlaams Belang) als het gesprek met Jean-Marie Dedecker (LDD) al even aan de gang is.

De leiders van (oppositioneel) rechts in Vlaanderen nuttigen samen de lunch op een terras aan de boorden van de Leie, en de tropische temperatuur dwingt haast vanzelf een ontspannen sfeer af.

Dewinter is 'Filip', Dedecker is 'Jean-Marie', en allebei bestellen ze sushi. Ex-Bruggeling Dewinter begint zowaar in het West-Vlaams tegen zijn Oostendse collega. 'Allez Jean-Marie, w'èn toch tiet voor een voorherehtje?'

Het enige wat telt, is de macht

Dedecker: 'Ik begrijp die verkiezingsuitslag echt niet. Wel die van de N-VA. Maar die van CD&V? Werkelijk nergens in geslaagd: geen staatshervorming, de eigen mensen, zoals Yves Leterme, compleet opgebrand, de begroting die ontspoort, het asielbeleid is een ramp, Fortis is verpatst, KBC is zogezegd gered. Ze hebben de boel naar de haaien geholpen met een totaal gebrek aan beleid. En die partij wordt dan beloond?'

Dewinter: 'CD&V heeft het perfecte parcours gereden: Met ons geen avonturen, wij zijn de vaste waarde. Dat pakt nog altijd bij veel kiezers.'

'Maar ik geef toe: als je ze vijf jaar van dichtbij hebt meegemaakt, dan is het natuurlijk wel frustrerend om zo'n partij beloond te zien worden. De wachtlijsten zijn niet weg, op Welzijn hebben ze drie ministers gehad, op communautair vlak hebben ze alleen maar hun broek afgedaan, de ministerpresident is gaan lopen...'

Dedecker: 'We leven in een amusementsdemocratie: wie het laatst gehypet wordt, wint. In de stemtest van De Standaard kwamen de mensen het meest uit bij het LDD-programma, maar uiteindelijk waren het George Clooney (Kris Peeters, red.) en Bart De Wever die wonnen. Dat bewijst vooral dat je best geen campagne kunt voeren. Verloren tijd. Alleen die laatste twee weken televisie tellen.'

Dewinter: 'Fout. Vlaams Belang is het levende bewijs dat je de media niet nodig hebt. Meer dan ooit is er een cordon médiatique, en toch houden wij onze kiezers.'

Dedecker: 'Komaan Filip, hoe hebben jullie die grote overwinning in 2004 gehaald? Door het proces, de veroordeling, de media-aandacht. Natuurlijk heb je een vast handelsfonds van kiezers, maar de extra's haal je nooit zonder de juiste mediawind.'

'Trouwens, wat is winnen en verliezen? CD&V heeft een historisch slecht resultaat. Dat doet er niet toe. Het enige wat telt, is de macht.'

'Natuurlijk had ik liever ook aan de onderhandelingstafel gezeten. Vanuit de oppositie kun je wel wat sturen, maar uiteindelijk heb je oneindig veel meer mogelijkheden als je er zelf bij zit. Loop je dan met je kop tegen de muur, dan is dat maar zo. De Wever heeft groot gelijk om in de regering te stappen.'

Dewinter: Je bent te veel een traditionele politicus, als je zo redeneert. Wat is er fout met een zweeppartij die vanuit oppositie druk op de ketel zet? Misschien toch de erfenis van je periode bij Open VLD?' (lacht)

Dedecker: 'Ik, traditioneel? Ik wil net de linkse machine verslaan: de SP.A verliest de verkiezingen, maar zit er weer bij. Het ACW wikt en (ACW-voorzitter, red.) Jan Renders beschikt. Zodra hij zei dat het goed was met de N-VA, lag de coalitie vast.'

'Net daarin zit voor mij trouwens de hoop, het bewijs, dat er meer dan ooit nood is aan LDD. Want vroeg of laat komt er een eind aan die oude machtsbastions.'

Dewinter: 'Dankzij De Wever krijgt Vlaanderen alweer een travaillistische regering. De linkse verliezers weer in de regering halen, dat neem ik hem kwalijk. De tsjeventruc van de N-VA.'

Hoe vangt een Eskimo een wolf?

Dedecker: 'De Wever moet nu de federale regering op de knieën proberen te krijgen, en moeilijk zal dat niet zijn. Ik geef hem 80 procent slaagkans. Brussel-Halle-Vilvoorde komt federaal opnieuw op tafel, ze kunnen dat niet blijven uitstellen.

En de N-VA zal dan de Vlaamse regering zo hard in een houdgreep houden dat de Vlamingen ook op het federale niveau geen centimeter kunnen toegeven. Zelfs de Franstalige burgemeesters in de Rand benoemen is dan compleet uit den boze. De Wever weet zeer goed dat als CD&V ook deze keer toegeeft, de christendemocraten helemaal de prostituée van Wallonië worden.

De Winter: 'CD&V en N-VA hebben elkaar in een houdgreep, het is maar de vraag wie het eerst tegen de mat gaat. Weet je hoe een Eskimo een wolf vangt?'

Dedecker: (plagerig) 'Ik wist niet dat er wolven zaten bij de Eskimo's.'

Dewinter: 'Toch wel. Ik heb dit niet in mijn auto zitten verzinnen op de weg hierheen. Een Eskimo neemt een vlijmscherp mes, smeert dat in met vers bloed en zet het in het ijs. 's Nachts komt de wolf en die likt aan het mes, hij kan het niet laten. Hij snijdt zijn tong open en 's ochtends ligt hij dood naast het mes. Dat is wat CD&V nu aan het doen is met de N-VA. Peeters verleidt hen, zet in de formateursnota zelfs wat verwijzingen naar de Maddens-doctrine (de 'droogleggingsstrategie' die N-VA communautair wil volgen, red.).'

Dedecker: 'Ze hebben weer iets gevonden, hoor. Dat is de nieuwste hype, die doctrine.'

Dewinter: 'Alleen is CD&V ook de CVP, een hypocriete en schizofrene partij. Op het einde van de rit zal het dus niets zijn. Dan kan de N-VA nog eens proberen de grote stunt van vorig jaar over te doen en uit de regering stappen. Het Vlaams-nationale publiek is één keer in zo'n goedkope stunt getrapt, maar zal dat geen tweede keer doen. De N-VA wordt dan de N-VU, De Wever een nieuwe Hugo Schiltz. Vlaams-nationalisten hebben gezien wat ze daaraan hadden.'

'Maar goed, als de N-VA toch zou slagen, dan realiseren ze ook een deel van onze droom. De Wever krijgt daarom zelfs van mij voorlopig het voordeel van de twijfel.'

'Het potentieel voor rechts in Vlaanderen is groter dan ooit. Vlaanderen en Wallonië hebben compleet anders gestemd, we zijn twee verschillende landen geworden. Als de N-VA nu doorzet...'

Dedecker: 'Jij kijkt naar de N-VA als een konijn naar een lichtbak.'

Dewinter: (onverstoorbaar) 'De geesten in Vlaanderen radicaliseren, België zal uiteenspatten. De vraag is alleen wanneer. Ik geloof ook niets van die Maddens-doctrine, dat is alleen maar uitstel van executie. Hoe kun je iets laten verrotten wat al compleet rot is? We moeten gewoon de confrontatie aangaan. Ik hoop het nog in mijn leven mee te kunnen maken.'

Dedecker: 'Het gaat over de betaalbaarheid van het systeem. Herman Van Rompuy moet twintig miljard vinden. Hoe gaat hij dat doen, zonder fatsoenlijk te bezuinigen, zonder de regio's onder druk te zetten en zonder de belastingen nog maar eens te verhogen? We moeten radicaal naar een ander fiscaal systeem. In Nederland heeft het CDA de vlaktaks van 33,25 procent in zijn programma voor 2011 ingeschreven; daar lachen ze er niet meer mee.'

Dewinter: 'Ik droom van een figuur als Kris Peeters als de Vlaamse Éamon de Valera, de eerste president van de Ierse republiek. Die ambitie zou Peeters moeten hebben: om geschiedenis te willen schrijven en iets meer te zijn dan de waterdrager van de zuilen.'

Dedecker: 'Peeters is de volgende premier van de federale regering. Onthoud wat ik zeg.'

Dewinter: 'Ik ben misschien iets te idealistisch, maar als er geen idealisme meer bestaat in de politiek, dan is het toch allemaal nutteloos?'

Dedecker: (reikt hem zijn zakdoek) 'Wil je je tranen drogen, Filip?' (hilariteit) Dewinter: 'Ik had van Yves Leterme in het begin echt gehoopt dat hij dat heilige vuur had en dat hij voor zichzelf ook die droom koesterde. Als er ooit één iemand komt die meer is dan een apparatsjik, iemand die het durft, dan zijn we er.'

Dedecker: 'Je moet een apparatsjik zijn om op dat niveau te kunnen komen.'

Dewinter: 'Elke onafhankelijkheidsbeweging ontstaat in radicale hoek en wordt uiteindelijk overgenomen door een mainstream partij. Ik hoef geen pluim op mijn hoed, de dag dat het zover is. Ik wil gewoon in de spiegel kunnen kijken en weten dat ik er altijd voor ben blijven gaan.'

LDD heeft de kans gemist om de doorbraak te forceren

Dewinter: 'Ik heb het succes van De Wever niet zien aankomen, dat klopt. Ach, de overwinning kent vele vaders, de nederlaag is een wees met vele schoonmoeders.'

'De peilingen zaten er voor Vlaams Belang helemaal op. Voor het eerst worden we geconfronteerd met stevige concurrentie. Er zijn enkele Kaupthing-spelers op de markt gekomen, die waanzinnige tarieven aanbieden om kiezers te verleiden. Maar u weet hoe het met Kaupthing is afgelopen. Ik heb dus goede hoop.'

Dedecker: 'We vissen met de drie V-partijen in dezelfde vijver; Vlaams Belang, LDD en N-VA verdelen onderling tussen de 35 en 37 procent. Of dat nu in peilingen of verkiezingen is, het schommelt daartussen.'

Dewinter: 'Ik onderschrijf die analyse. Wij hebben wellicht deze keer wat meer verloren aan de N-VA dan aan LDD. Beide hebben een potentieel van zo'n tien procent. De heisa rond de privédetectives en de zaak-Vijnck heeft de zaak doen kantelen richting De Wever.

Voor ons waren die kiezers al weg, die konden we deze keer niet meer terugwinnen. Het was consolideren, en dat is op een bescheiden manier gelukt. 2004 was een eenmalige uitschieter, dat is niet ons zaligmakende ijkpunt. We moeten realistisch zijn: een goed resultaat voor Vlaams Belang zit tussen de 15 en 20 procent.'

Dedecker: 'Natuurlijk was de verkiezingsuitslag een onaangename verrassing. Ik ging uit van 10 procent, het werd 7,7 procent. Ik had het resultaat ook niet voelen aankomen, zeker niet in Antwerpen.

Ik loop rond in West-Vlaanderen, en daar haalden we 14 procent en werden we groter dan de Open VLD. Als je in Antwerpen-stad 3,4 procent haalt en maar met een paar honderd stemmen overschot de kiesdrempel haalt in het grootste kiesdistrict, dan moet je een harde conclusie trekken.'

Dewinter: 'Vergeet niet dat wij in Antwerpen-stad nog altijd enorm sterk staan. Daarnaast is het ook de thuishaven van De Wever. En het was niet Jean-Marie Dedecker die er trok, maar zijn zwakste kopman, Jurgen Verstrepen. Meer dan wie ook een man met een imago van overloper, iets wat de Antwerpenaar niet apprecieert. Het origineel doet het altijd beter dan de kopie.'

'Ik heb Jean-Marie ooit voorspeld hoe het zou lopen met Verstrepen bij LDD. En ik moet jammer genoeg vaststellen dat ik gelijk heb gekregen over heel de lijn. Mijn laatste voorspelling komt binnenkort uit. Er bestaat maar een partij voor die man: de lijst Jurgen Verstrepen.'

Dedecker: (lacht) 'Ik heb het proces-Verstrepen intern gemaakt, op het partijbestuur. In 2007 heeft hij zijn zetel in de Kamer aan Rob Van de Velde gelaten. Ik heb hem toen beloofd dat hij in 2009 mocht trekken, en een woord is een woord.'

Dewinter: 'LDD heeft de kans gemist om een definitieve doorbraak te forceren. Ze hoopten op regeringsdeelname, dat is niet gelukt. (cynisch) Jean-Marie zou in de meerderheid dingen forceren die wij nooit hadden kunnen doen.' (grinnikt)

Dedecker: 'Inderdaad, het was de gemiste kans om definitief door te breken. De kiezer snakte naar iets nieuws en ik kwam in aanmerking. Ik had een onkreukbaar imago, ik stond voor eerlijkheid.'

'Tot de Open VLD begon met zijn lastercampagne, met de leugens rond de privédetectives.

'En tegelijk bombardeerde men De Wever tot onderkoning van Vlaanderen.'

Dewinter: 'En nu zitten we samen in de oppositie, achter de muur van het cordon sanitaire.'

Dedecker: 'O, maar ik voel me anders niet in een cordon sanitaire hoor. Ik vrees dat je je vergist.'

Advies tegen Slangentarief

Dedecker: 'Ik wil trouwens eerst de kwakkel rechtzetten dat wij niet naast Vlaams Belang willen zitten in het Vlaams Parlement. Wij willen niet in de hoek gaan zitten, dat is alles. Ze vroegen ons rechts van Vlaams Belang te gaan zitten, uit het oog van de camera's. Daarvoor heb ik gepast.'

'Hoe dan ook is het Vlaams Parlement binnen drie maanden weer doodsaai, met de Vlaamse regering als een veredeld schepencollege tegenover een veredelde gemeenteraad.

Filip is daar aan het sterven, hij wacht alleen nog op palliatieve zorgen. Luister naar zijn speeches, het gaat over B-H-V, over het asielbeleid. Maar daar hebben ze niets over te zeggen, dat is federale materie.'

Dewinter: 'Je zoekt nu een alibi om niet naar het Vlaams Parlement te komen.'

Dedecker: (uitgelaten) 'Kiezersbedrog! Excuseer mij, maar het ware politieke gevecht volgt in de Kamer.'

Dewinter: 'Het Vlaams Parlement is soms te veel een parochieraad. Maar voor mij is het wel het enige legitieme parlement. Daarom zit ik er ook, om dat te belichamen, om de zweep te zijn op de traditionele partijen. Daarom ook moeten we een front vormen, de Forza Flandria kan ook in de oppositie gestalte krijgen, waarbij elk zijn eigenheid behoudt. We moeten het samen de regering zo moeilijk mogelijk maken.'

Dedecker: 'Ik doe dat nu al in de Kamer, waar ik vaak overleg met Gerolf Annemans (Vlaams Belang) en Jan Jambon (N-VA) over ons stemgedrag. Dat is toch logisch?'

Dewinter: 'Van de Open VLD zal er geen Vlaamse oppositie komen. Die zitten alleen maar te wachten tot de N-VA eruit gebonjourd wordt, om dan klaar te staan. Ze huldigen het motto: "Als je geschoren wordt, moet je stilzitten." En dat zullen ze nu een of twee jaar moeten doen.

Dedecker: 'Ze hebben zoveel toegiften gedaan dat er niets van overschiet. Wie heeft Kris Peeters op een piëdestal gezet? Dirk Van Mechelen, toch? "Met Kris was het perfect." De beste propaganda ooit.'

'Ze moeten dringen het roer omgooien: alles nieuw. Neem nu Vincent Van Quickenborne, een toptalent. Die hebben ze vleugellam gemaakt: ze hebben hem in het systeem getrokken en hem zo gesmoord.'

Dewinter: 'Ze hebben maar één kans: de totale breuk met het verleden maken en teruggaan naar hun roots: de echte burgermanifesten.'

Dedecker: 'Meer advies geef ik niet, tenzij tegen dezelfde voorwaarden als Noël Slangen: 400.000 euro per jaar.' (lacht)

De boerka, de lijkwade van de islam

Dewinter: 'Op het einde van de rit moeten we samenwerken: LDD, de N-VA en Vlaams Belang. Een bundeling zou zoveel sterker zijn, ook al geloof ik niet dat één plus één plus één automatisch drie is. Maar waarom konden we na de verkiezing op geen enkel moment een gezamenlijke eisenbundel op tafel leggen richting Vlaamse autonomie? Rechts in Vlaanderen is dom.'

Dedecker: 'Eerlijkheidshalve, ik heb contact gehad met De Wever, met Jambon. We hebben samen de analyse gemaakt. Waarom zou ik dat niet doen? Ik had deze keer brons, zij goud. Waarom zou ik ze het niet gunnen? Maar met jullie ligt het anders. Ik kan het cordon sanitaire niet zomaar doorbreken.'

'De waarheid is dat het cordon schitterend werkt, helaas. Je bent nooit aan de macht gekomen en ik zie je er nooit uit komen. Ik dacht dat het zou verwateren, maar jullie houden het zelf al te graag in stand. Vlaams Belang verhardt alleen maar in zijn koers. Dus samenwerken met jullie is politieke zelfmoord.'

Dewinter: 'Men zal altijd wel een stok vinden om mee te slaan. Als het niet die "Pocket van Mohammed" is, dan is het iets anders. Vlaams Belang moet zichzelf blijven en geen angst hebben van zijn schaduw.'

'Natuurlijk, als je een derde van je kiezers verliest, moet je zelfkritisch zijn. Wat stijl en taalgebruik betreft, moeten we opletten dat we onze tegenstanders niet te veel wapens in handen geven. Maar ik wil geen N-VA-plus of LDD-bis worden. Op koers blijven is wat telt.'

Dedecker: 'Het effect is dat jullie steeds harder moeten roepen om nog het onderscheid te maken. Hoe dom kun je nu zijn, om op te roepen om boerka-dragers te gaan aangeven bij de politie? Vanwaar die verklikkersmentaliteit?

Dewinter: 'Ik heb gewoon gezegd dat het de plicht is van elke Vlaams Belangmilitant om boerka-vrouwen aan de politie te melden. Daar maak jij dan kliklijnen van.'

Dedecker: 'Ga je mij ook aangeven als ik hier tegen de haag plas?'

'In september publiceer ik een boek - ik heb gewacht tot na de verkiezingen, ik wilde er geen campagne mee voeren zoals anderen - en er staan daar straffere zaken in over de islam dan in jouw boek. De boerka is een gevangenis van textiel, de lijkwade van de islam.'

Dewinter: 'Je gaat me overtroeven? Genoteerd. Ik heb in elk geval het taboe over de islam doorbroken.'

'Jij en zeker De Wever hebben maximale toegang tot de media, ik heb dat niet. Als ik dan op een zogenaamd stijlvolle manier naar buiten treed, luistert niemand. Vlaams Belang kan alleen politiek blijven bestaan door een escalatie- en confrontatiestrategie. Als we dat niet volhouden, worden we in no time gereduceerd tot een marginaal partijtje, nog kleiner dan groen. Ik heb geen zin om de PVDA van de rechterzijde te worden.'

'We moeten verjongen en vernieuwen, en ons taal- en stijlgebruik aanpassen. Maar een minimum aan assertiviteit om in beeld te komen, zal altijd nodig zijn.

Ik geloof niet in de goede bedoelingen van onze tegenstanders, hetzij in de politiek, hetzij in de media. Vorig jaar ben ik welgeteld één keer in De Zevende Dag gevraagd. Als ik een boek schrijf over de islam, dan wordt dat afgedaan als een schreeuw om aandacht. Ja, mag het nog? Het is de enige mogelijkheid die ik heb.'

'Ik blijf geloven in een structurele samenwerking binnen de oppositie, maar veel meer is op dit moment uitgesloten. Maar zeg nooit nooit: we hebben in 2007 in elk geval een historische kans gemist met Dedecker om de Forza Flandria gestalte te geven.' (LDD wilde in 2007 in kartel met Vlaams Belang naar de kiezer, het Vlaams Belang-partijbureau torpedeerde dat voorstel, zeer tegen de zin van Dewinter, red.)

Dedecker: 'Ach, de zaken zijn gelopen zoals ze gelopen zijn. Maar ik kan wel zeggen dat er één persoon is in de politiek die me nooit verraden heeft, en dat is Filip Dewinter. Nooit een gesprek misbruikt, nooit achteraf dingen verkeerd voorgesteld.'

Dewinter: 'Kijk eens aan. Ik heb al mijn volgende verkiezingsslogan: Filip Dewinter, een man van zijn woord.'

Wouter Verschelden

Bart Brinckman

© 2009 Corelio